ΕΠΑΝΑΛΗΠΤΙΚΟ – 13ης ΕΝΟΤΗΤΑΣ-"ΟΛΟΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΙ , ΟΛΟΙ ΙΣΟΙ"

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: _______________________________________________________

1. Ξαναγράψτε τις παρακάτω λέξεις χωρίς ορθογραφικά λάθη:

εκπέδευση:	___________	κινονοία:	___________	καλιτέχνης:	___________
επηστίμονας:	___________	δικέωμα:	___________	ανεξάρτιτως:	___________
μεταχιρείζομαι:	___________	εισόγιο:	___________	πήστη:	___________
πρωσγείωση:	___________	γαιοπόνος:	___________	γεομετρία:	___________

2. Συμπληρώστε τα γράμματα που λείπουν στις παρακάτω λέξεις και βάλτε τόνο, όπου χρειάζεται:

Διαπολ__τισμ__κός	Φ__λος	Απογ__ωση
Φ__λλο	Οικογέν__α	Υπόγ__ο
Π__στεύω	Φ__ναχτά	Χρ__άζομαι
Φ__νάζω	Φ__λο	__μως

3. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων επιλέγοντας τη σωστή λέξη από την παρένθεση:

α) (όρη-όροι)

Οι __________ της συμφωνίας ήταν αποδεκτοί από όλους.

Πήραν τα __________ και τα βουνά, αλλά δεν κατάφεραν να τον βρουν πουθενά.

β) (λίπη-λείπει)

Ο Γιώργος __________.Πήγε στο Βέλγιο για δουλειές.

Το χοιρινό κρέας έχει περισσότερα __________ από το μοσχαρίσιο κρέας.

γ) (κλίμα-κλήμα)

Ήτανε στραβό το __________, το ‘φαγε κι ο γάιδαρος.

Ο γιατρός τού συνέστησε ν’ αλλάξει __________.

δ) (αυτί-αυτή)

Ο δάσκαλος του τράβηξε το __________.

__________ δεν είναι η καινούρια δασκάλα;

ε) (χήρος-χοίρος)

Το γουρούνι λέγεται αλλιώς και __________.

Ο κ. Γεωργίου είναι __________ τα τελευταία πέντε χρόνια.

4. Να γράψετε τα παρακάτω ρήματα στο ίδιο πρόσωπο του παρατατικού και του αορίστου:

Ενεστώτας	Παρατατικός	Αόριστος
υψώνει	ύψωνε	ύψωσε
τυλίγουν
κρέμεται
πέφτουμε
διαλύονται
καλύπτετε
κυλώ

5. Αντιστοιχίστε τα ρήματα της στήλης Α με το σωστό χρόνο της στήλης Β:

έχουν οργώσει		αόριστος
διασχίζουν		εξακολουθητικός μέλλοντας
ακολουθούσαμε		συνοπτικός μέλλοντας
λιποθύμησε		συντελεσμένος μέλλοντας
θα αντιδράσει		ενεστώτας
είχες ασχοληθεί		υπερσυντέλικος
θα έχω χρεώσει		παρακείμενος
θα επισκέπτεστε		παρατατικός

6. Να συμπληρώσετε τα κενά των παρακάτω προτάσεων με πού ή που, πώς ή πως:

α) ______ έκανε η γιαγιά μου ______ με είδε ξαφνικά μπροστά της!

β) ______ μπόρεσε να κάνει αυτά ______ έκανε;

γ) Το βράδυ ______ επέστρεψα με ρώτησε ______ τα περάσαμε.

δ) ______ μας άρεσε εκεί ______ πήγαμε!

ε) Ο πατέρας μου υποσχέθηκε ______ θα μου δώσει τα χρήματα ______ χρειάζομαι.

στ) ______ και ______ κάποια φώναζε: «Νομίζω ______ έρχεται ο διευθυντής».

ζ) Τον ρώτησα ______ του φάνηκε το σπίτι ______ αγόρασα.

7. Να γράψετε τις παρακάτω λέξεις στην οικογένεια όπου ανήκει η καθεμία απ’ αυτές:

γονιός, κοινωνικός, κοινότητα, απόγονος, κοινοτικός, εγγονός, κοινωνία, ακοινώνητος, γόνιμος, πρόγονος, συγκοινωνίες, άγονος, κοινόχρηστα, πρωτόγονος, επικοινωνία.

Κοινός:_____________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

Γόνος: _____________________________________________________________________

___________________________________________________________________________

8. Οι παρακάτω λέξεις είναι οικογένεια της λέξης άνεμος. Να τις χωρίσετε σ’ αυτές που δημιουργήθηκαν με παραγωγή και σ’ αυτές που δημιουργήθηκαν με σύνθεση:

ανεμίζω, ανεμόβροχο, ανέμισμα, ανεμιστήρας, ανεμοζάλη, ανεμικό, ανεμοδαρμένος, ανεμόσκαλα, ανεμοστρόβιλος, απάνεμος.

Με παραγωγή	Με σύνθεση

9. Συμπληρώστε τα παρακάτω κενά με τη σωστή οριστική αντωνυμία:

Α) Η Ειρήνη προσπάθησε ____________ να βρει τη λύση, χωρίς καμιά βοήθεια.

Β) Δεν ενδιαφέρεται ούτε για ____________ τον εαυτό της.

Γ) Πώς μπόρεσε η Μήδεια να σκοτώσει ____________ της τα παιδιά;

Δ) Δεν υπάρχει ιδιαίτερος λόγος. ____________ αποφάσισαν ν’ αφήσουν την πόλη και να ζήσουν στο χωριό.

Ε) Άλλαξες αυτοκίνητο ή έχεις ακόμα ____________;

ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ (30-33) ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ Δ΄ΤΑΞΗΣ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 30

Η Μακεδονία, μια νέα ελληνική δύναμη

Μακεδόνες

·        Ζούσαν πολλά χρόνια χωρίς να έχουν επαφές με άλλους Έλληνες.

·        Πολεμούσαν συνέχεια με τους βόρειους γείτονές τους.

·        Από τα χρόνια των περσικών πολέμων άρχισαν να έχουν επαφές και εμπορικές σχέσεις με τους κατοίκους της Νότιας Ελλάδας.

Φίλιππος Β’ 359 π.Χ.

Ø     Όταν πήρε την εξουσία, η Μακεδονία απέκτησε μεγάλη δύναμη.

Ø     Προσπάθησε να δημιουργήσει ισχυρό στρατό.

Ø     Εφοδίασε τους στρατιώτες με μικρή ασπίδα και μακρύ δόρυ, τη σάρισα ( 5 μέτρα περίπου)

Ø     Η μακεδονική φάλαγγα όταν βάδιζε σε παράταξη, έμοιαζε με φρούριο.

Ø     Είχε πολύ ισχυρό ιππικό.

Τι πέτυχε

à   Να αντιμετωπίσει τους βόρειους γείτονες.

à   Να απλώσει την κυριαρχία του σε Μακεδονία και Θράκη

à   Να φέρει οικονομική ανάπτυξη στο κράτος του- τα χρυσωρυχεία του Παγγαίου τον βοήθησαν να κόψει νομίσματα.

à   Να κάνει την Πέλλα πρωτεύουσα του κράτους του αλλά και μεγάλο πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο.

 Προσπάθεια για κυριαρχία στη νότια Ελλάδα.

v    Αφορμή: διαμάχη των κατοίκων που ζούσαν στις περιοχές γύρω από τους Δελφούς.

v    Όταν ο στρατός του πέρασε τις Θερμοπύλες , Αθηναίοι και Θηβαίοι, κατάλαβαν ότι κινδυνεύουν.

v    Αποφάσισαν να τον εμποδίσουν – η μάχη έγινε στη Χαιρώνεια, το 338 π.Χ.

v    Νίκησε ο Φίλιππος και διακρίθηκε ο γιος του , ο Αλέξανδρος.

v    Φέρθηκε με επιείκεια στους νικημένους.

v    Συγκάλεσε συνέδριο στην Κόρινθο.

v    Πήραν μέρος πολλές ελληνικές πόλεις εκτός από τη Σπάρτη.

v    Ανακηρύχτηκε αρχηγός στην εκστρατεία εναντίον των Περσών που σχεδίαζε

v    Δολοφονήθηκε την επόμενη χρονιά και βασιλιάς της Μακεδονίας έγινε ο Αλέξανδρος- 336 π.Χ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 31

O M. Αλέξανδρος καταλαμβάνει τη Μ. Ασία και την Αίγυπτο.

Αλέξανδρος.

·        Έγινε  πολύ νέος βασιλιάς

·        Είχε πολλές ικανότητες

·        Έκανε συνέδριο στην Κόρινθο, όπου οι αντιπρόσωποι των ελληνικών πόλεων τον όρισαν αρχηγό.

·        Άρχισε τις προετοιμασίες για τη μεγάλη εκστρατεία.

Άνοιξη 334π.Χ.

 Αλέξανδρος

·        Με 35.000  στρατό πέρασε τον Ελλήσποντο

·        Στην Τροία  τίμησε ξεχωριστά τον Αχιλλέα

 Πέρσες

·        Ανησύχησαν και αποφάσισαν να τον σταματήσουν

Μάχες

 Στο Γρανικό 334π.Χ.

·        Οι σατράπες συγκέντρωσαν τις δυνάμεις τους στο Γρανικό

·        Κέρδισε ο Αλέξανδρος και οι Πέρσες υποχώρησαν  στο εσωτερικό της χώρας τους

·        Οι Έλληνες της Μ. Ασίας τον υποδέχτηκαν ως ελευθερωτή

·        Ο Αλέξανδρος προχώρησε βαθύτερα στο Περσικό κράτος

Στην  Ισσό 333π.Χ.

·        Ο βασιλιάς Δαρείος παρατάχθηκε στην Ισσό -333π.Χ.

·        Νικητής και πάλι ο Αλέξανδρος

·        Ανοικτός ο δρόμος προς την Ασία

Κινήσεις του Αλέξανδρου

·        Αντί να συνεχίσει να καταδιώκει τον Δαρείο συνέχισε προς τη Φοινίκη και μετά  προς την Αίγυπτο

·        Η χώρα του Νείλου με τις Πυραμίδες τράβηξε το ενδιαφέρον του

·        Οι Αιγύπτιοι τον υποδέχτηκαν με τιμές και τον ονόμασαν Φαραώ

·        Στις εκβολές του Νείλου ίδρυσε την Αλεξάνδρεια, η οποία γρήγορα γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη

·        Έχοντας καταλάβει αυτές τις περιοχές, ένιωσε ασφαλής, διέλυσε το στόλο του και συνέχισε την κατάκτηση της Ασίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 32

Η πορεία προς την Ινδία. Το τέλος της εκστρατείας

Μάχη στα Γαυγάμηλα

·        331 π.Χ.

·        Η τελευταία προσπάθεια του Δαρείου του Γ΄ να νικήσει τον  Αλέξανδρο.

·        Ο στρατός του Δαρείου νικήθηκε και για τον Αλέξανδρο  άνοιξε ο δρόμος προς τα Σούσα . Όλοι οι θησαυροί του περσικού κράτους έπεσαν στα χέρια του.

Η διοίκηση του κράτους από τον Αλέξανδρο

·        Το κράτος που είχε να διοικήσει ήταν απέραντο. Είχε πολλούς λαούς.

·        Γι’ αυτό χρησιμοποίησε Πέρσες αξιωματούχους.

·        Ο ίδιος άρχισε ν’ αλλάζει συμπεριφορά.

·        Ζητούσε από τους στρατιώτες του να τον προσκυνούν όπως τους Πέρσες βασιλείς.

·        Η συμπεριφορά αυτή στενοχώρησε τους στρατιώτες.

Το τέλος της μεγάλης εκστρατείας -324π.Χ.

·        Ο πόλεμος δεν είχε τελειώσει.

·        Οι συνεχείς επιτυχίες τον οδηγούσαν σε νέες προσπάθειες.

·        Ήθελε να φτάσει στην άκρη του κόσμου.

·        Έφτασε ως τον Ύφαση , παραπόταμο του Ινδού ποταμού.

·        Οι στρατιώτες του κουρασμένοι από τις ατέλειωτες πορείες και τους πολλούς κινδύνους, αρνήθηκαν να συνεχίσουν.

·        Ο Αλέξανδρος ,αν και απογοητευμένος, έκρινε δίκαια τα παράπονά τους και αποφάσισε να γυρίσει πίσω.

Η επιστροφή

·        Ο δρόμος της επιστροφής ήταν δύσκολος

·        Οι στρατιώτες ήταν αναγκασμένοι να περπατούν κάτω από τον καυτό ήλιο, μέσα σε περιοχές με άμμο, πολλές φορές χωρίς νερό.

·        Αρκετοί έχασαν τη ζωή τους , αλλά τελικά γύρισαν στα Σούσα. Η εκστρατεία είχε τελειώσει.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 33

Ο θάνατος του Μ. Αλεξάνδρου

Τιμές στο πρόσωπου του Αλέξανδρου.

Ο Αλέξανδρος από τα Σούσα πήγε στη Βαβυλώνα. Εκεί:

·        Τον επισκέφτηκαν αντιπρόσωποι από διάφορα μέρη για να τον συγχαρούν και να του προσφέρουν συμμαχία.

·        Πολλές ελληνικές πόλεις έστειλαν αντιπροσωπείες να τον στεφανώσουν με χρυσά στεφάνια.

Η αρρώστια του Μ. Αλεξάνδρου

·        Ξαφνικά ο Αλέξανδρος αρρώστησε βαριά.

·        Οι προσπάθειες των γιατρών δεν είχαν κανένα αποτέλεσμα.

·        Ο ασθενής χειροτέρεψε.

·        Ετοιμοθάνατος, ζήτησε να δει τους στρατιώτες του .

·        Ένας  ένας  πέρασαν από μπροστά του και τον αποχαιρέτησαν.

·        Ο θάνατός του το 323 π.Χ. προκάλεσε μεγάλη θλίψη στο στρατό του. Η είδηση του θανάτου του, διαδόθηκε γρήγορα. Το απέραντο κράτος έμεινε χωρίς αρχηγό και δύσκολα θα έμενε ενωμένο.

Οι αλλαγές που έφερε  η εκστρατεία του

·        Η μεγάλη εκστρατεία άλλαξε τη μορφή του κόσμου.

·        Πολλοί ιστορικοί, γεωγράφοι, μηχανικοί, καλλιτέχνες ακολουθούσαν το στρατό.

·        Οι άνθρωποι , από την εκστρατεία έμαθαν πολλά για τις νέες χώρες, το κλίμα, τα φυτά , τα ζώα.

·        Ο Αλέξανδρος ίδρυσε πολλές πόλεις. Δεκαέξι από αυτές ονομάστηκαν  Αλεξάνδρειες.

·        Οι πόλεις στολίστηκαν από λαμπρά κτίρια, ναούς, θέατρα, γυμναστήρια.

·        Πολλοί Έλληνες εγκατέλειψαν την Ελλάδα και πήγαν να εγκατασταθούν εκεί.

·        Η ελληνική γλώσσα άρχισε να διαδίδεται παντού.

·        Το όνομα του Μ. Αλέξανδρου έγινε γνωστό σ’ όλες τις χώρες της Ανατολής. Στις διηγήσεις των λαών αναφέρεται ως μεγάλος , δικός τους ήρωας.

·        Η εποχή που άρχισε μετά το θάνατό του, ονομάστηκε ελληνιστική.

Κριτήριο Αξιολόγησης στην 11η ενότητα - Γλώσσα Δ΄Δημοτικού

Τάξη: Δ΄

Μάθημα: Γλώσσα

Ενότητα: 11η  Γελάσαμε με την ψυχή μας

Ονοματεπώνυμο:

Ημερομηνία:

Α. Ακούω  και γράφω

.................................................................................................................................................................................................................................................................................. ...........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

Β. ΕΡΓΑΣΙΕΣ

1.        Γράψε τι ομοιοκαταληξία έχει καθεμιά από τις παραπάνω στροφές  ποιημάτων.

..................................................................................................................................................................................................................................................................................

2.        Να συμπληρώσεις τον παρακάτω πίνακα.

Ονομ. Ενικού	Γεν. Ενικού	Ονομ. Πληθυντικού	Γεν. Πληθυντικού
Το μάθημα
Το βλέμμα
Το ράμμα
Το πλήθος
Το λάθος
Το άνθος

3.        Να υπογραμμίσεις τα επιφωνήματα, να συμπληρώσεις τα σημεία στίξης και να γράψεις μέσα στην παρένθεση τι φανερώνει το καθένα.

(!  ;  ,  .)

Μπα … και γιατί να φύγεις αμέσως     (................................)

Πουφ … Τι μυρίζει τόσο άσχημα         (................................)         

Μπράβο … Τα κατάφερες σπουδαία (................................)

Άντε … πάμε να φύγουμε                     (................................)

Μακάρι … να είσαι πάντα καλά           (................................)

Χα, χα … Ας γελάσω                           (................................)

4.        Να ξαναγράψεις το παρακάτω κείμενο στον Αόριστο.

            Είναι μια γενειάδα τόσο μακριά που, όταν ο θείος Μούσιας νυστάζει βρίσκεται στην εξοχή, φτιάχνει μια σκηνούλα με τα μούσια του. Πώς το καταφέρνει; Φυτεύει δύο πασσάλους στο χώμα και σκαλώνει στην κορυφή τους τη μία άκρη της γενειάδας. Με την άλλη φτιάχνει τη σκεπή τα πλαϊνά. Ξαπλώνει στη σκιά της ίδιας του της γενειάδας και κοιμάται.

...............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

5.        Να συμπληρώσεις τα παρακάτω κενά στον αόριστο για να μάθεις τις οδηγίες.

«(Βγαίνω) ........................... στην κεντρική λεωφόρο, (παίρνω) ........................... το λεωφορείο 224 και (κατεβαίνω) ............................. στην τρίτη στάση. Ύστερα (μπαίνω) ......................... στο κτίριο στην οδό Σάμου 32.

(Ανεβαίνω) ...................... στον 1ο όροφο και (Βρίσκω) ...................... τον κύριο Τρύφωνα. (Λέω) ........................ του ότι πηγαίνεις εκ μέρους μου και (παίρνω) ...................... το φάκελο που θα σου δώσει. (Βλέπω) .....................εάν το χαρτί είναι συμπληρωμένο και (έρχομαι) ........................ αμέσως στο γραφείο μου».

Γ. ΚΕΙΜΕΝΟ

Μύθος του Αισώπου

            Ένας λύκος είδε μια κατσίκα να βόσκει σε μια σπηλιά. Επειδή δεν μπορούσε να τη φτάσει, τη συμβούλευε να κατέβει πιο κάτω, γιατί τάχα υπήρχε φόβος να γλιστρήσει και να πέσει από την απροσεξία της. Της έλεγε ακόμα ότι το λιβάδι που ήταν κοντά του ήταν καλύτερο και η χλόη του πολύ πιο ευωδιαστή. Η κατσίκα απάντησε στο λύκο: «Δεν καλείς εμένα να βοσκήσω, αλλά εσένα σου λείπει τροφή».

                                                                             ΑΣΚΉΣΕΙΣ

α)  Δώσε έναν τίτλο στο μύθο του Αισώπου.

.........................................................................................................................................................................................................................................................................

β)  Τι είπε ο λύκος στην κατσίκα για να την πείσει να κατέβει πιο κάτω; Γιατί πιστεύεις ότι το έκανε αυτό;

......................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

γ)  Ποιο είναι το μήνυμα που θέλει να μας δώσει ο Αίσωπος μέσα από το μύθο του;

.................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................

*ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ

1^η στροφή

Στο στάβλο ήρθ’  απόψε το φεγγάρι...
Εκοίταξεν  απ’ το παράθυρό του,
είδε την αγελάδα, το μοσχάρι,
το βόδι που μασούσε το σανό του.

                                Ζ. Παπαντωνίου

2^η στροφή

Στον κήπο μας ανήσυχα γλιστρούσε,
ανέβηκεν επάνω στη συκιά μας,
εμέτρησε τα λίγα πρόβατά μας,
είδε το γάιδαρό μας και γελούσε.
                                Ζ. Παπαντωνίου

3^η στροφή

Αχ! και να γύριζαν , να  ‘ρχόταν  πίσω
τα χρόνια που έζησα πριν σ’ αγαπήσω!
Χρόνια αμνημόνευτα σα να  ‘ταν  ξένα
τα χρόνια που έζησα χωρίς εσένα.

                                                   Ι. Πολέμης

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι τρεις στροφές υπαγορεύονται ορθογραφία και συνδυάζονται με την 1^η  άσκηση. (πλεχτή – σταυρωτή – ζευγαρωτή)